Wybór odpowiedniej nagrzewnicy do warsztatu to kluczowa decyzja, która wpływa na komfort pracy, bezpieczeństwo oraz koszty eksploatacji. Ten artykuł pomoże Ci zrozumieć różnice między dostępnymi typami urządzeń, nauczy Cię, jak dobrać odpowiednią moc, oraz wskaże, na co zwrócić uwagę przed zakupem, aby Twoja inwestycja była trafiona i opłacalna.
Wybór nagrzewnicy do warsztatu wymaga analizy typu, mocy, kosztów i bezpieczeństwa.
- Nagrzewnice olejowe są wydajne do dużych przestrzeni, ale wymagają wentylacji lub odprowadzania spalin.
- Nagrzewnice gazowe oferują mobilność i dobrą wydajność, lecz zużywają tlen i wymagają wentylacji.
- Nagrzewnice elektryczne są najbezpieczniejsze, ale generują wysokie koszty eksploatacji.
- Moc grzewczą należy obliczyć na podstawie kubatury, izolacji i różnicy temperatur, nie tylko powierzchni.
- Koszty eksploatacji (paliwo/prąd) często przewyższają koszt zakupu urządzenia.
- Kluczowe funkcje to termostat, regulacja mocy i odpowiednie zabezpieczenia.
Dlaczego wybór odpowiedniej nagrzewnicy to klucz do komfortu i oszczędności w warsztacie?
Odpowiednia temperatura w warsztacie to znacznie więcej niż tylko kwestia wygody. To fundament, na którym opiera się efektywność, jakość wykonywanej pracy, a przede wszystkim bezpieczeństwo. Z moich obserwacji wynika, że wielu właścicieli warsztatów bagatelizuje ten aspekt, co w konsekwencji prowadzi do niepotrzebnych strat finansowych i obniżenia komfortu pracy. Dobrze dobrana nagrzewnica to inwestycja, która szybko się zwraca, poprawiając warunki i chroniąc Twój budżet.
Wpływ temperatury na efektywność pracy i bezpieczeństwo.
Zbyt niska temperatura w warsztacie to plaga, która dotyka zarówno pracowników, jak i sprzęt. Po pierwsze, wpływa na jakość wykonywanych prac schnięcie farb i lakierów jest wolniejsze, precyzja montażu spada, a materiały takie jak tworzywa sztuczne stają się kruche i podatne na uszkodzenia. Po drugie, negatywnie oddziałuje na narzędzia i maszyny. Akumulatory tracą wydajność, oleje gęstnieją, a precyzyjne mechanizmy mogą działać mniej sprawnie. Ale co najważniejsze, niska temperatura szkodzi zdrowiu i samopoczuciu pracowników. Ryzyko przeziębień wzrasta, koncentracja spada, a ogólna produktywność drastycznie maleje. Komfort termiczny to nie luksus, lecz konieczność, która przekłada się na lepsze wyniki, mniej błędów i zadowolenie zespołu.
Jak zła nagrzewnica może generować niepotrzebne koszty?
Niewłaściwie dobrana nagrzewnica to prawdziwa studnia bez dna dla Twojego portfela. Jeśli urządzenie ma zbyt małą moc, będzie pracować bez przerwy na najwyższych obrotach, próbując bezskutecznie ogrzać pomieszczenie, co skutkuje gigantycznymi rachunkami za energię lub paliwo. Z kolei brak termostatu oznacza, że nagrzewnica będzie działać non-stop, nawet gdy temperatura osiągnie optymalny poziom, marnując cenne zasoby. Nieefektywny typ nagrzewnicy, np. elektryczna w dużej, słabo izolowanej hali, to gwarancja horrendalnych kosztów eksploatacji. Pamiętajmy też o kosztach pośrednich: przestoje w pracy spowodowane złymi warunkami, awarie sprzętu pracującego w nieodpowiedniej temperaturze, a także potencjalne koszty napraw i konserwacji wynikające z nieoptymalnego użytkowania. Dobra decyzja na początku pozwala uniknąć tych pułapek finansowych.
Przegląd dostępnych rozwiązań: olejowa, gazowa czy elektryczna która dla Ciebie?
Rynek oferuje różnorodne nagrzewnice, a każda z nich ma swoje unikalne cechy, zalety i wady. Wybór odpowiedniego typu jest kluczowy i zależy od specyfiki Twojego warsztatu, jego wielkości, izolacji oraz dostępnych zasobów. Przyjrzyjmy się bliżej głównym typom, które dominują w polskich warsztatach.
Nagrzewnice olejowe: kiedy maksymalna moc jest priorytetem?
Nagrzewnice olejowe to prawdziwe "woły robocze" wśród urządzeń grzewczych. Są powszechnie uważane za najwydajniejsze, co czyni je idealnym wyborem do ogrzewania dużych i często słabo izolowanych przestrzeni, takich jak hale produkcyjne czy obszerne warsztaty. Jako paliwo wykorzystują olej opałowy lub napędowy, co zapewnia wysoką moc grzewczą. Ich głównymi zaletami są bardzo wysoka moc i często dobra mobilność, pozwalająca na przemieszczanie urządzenia w zależności od potrzeb. Muszę jednak podkreślić ich wady: konieczność magazynowania paliwa, co wymaga odpowiedniej przestrzeni i spełnienia norm bezpieczeństwa, oraz kwestia odprowadzania spalin. Na rynku znajdziesz modele z odprowadzeniem spalin (tzw. nagrzewnice z kominem), które są znacznie bezpieczniejsze do stosowania w zamkniętych pomieszczeniach, oraz modele bez odprowadzania spalin (nagrzewnice bezpośrednie), które wymagają bardzo dobrej i stałej wentylacji, aby uniknąć gromadzenia się szkodliwych substancji.
Nagrzewnice gazowe: mobilność i wydajność w rozsądnej cenie.
Nagrzewnice gazowe zasilane gazem propan-butan z butli to popularne rozwiązanie, które łączy w sobie wysoką wydajność z dużą mobilnością. Są stosunkowo łatwe w obsłudze, a ich koszty eksploatacji, w porównaniu do elektrycznych, są często bardziej przystępne. To dobry wybór do średnich i dużych warsztatów, gdzie elastyczność jest ceniona. Muszę jednak zwrócić uwagę na ich główną wadę: nagrzewnice gazowe zużywają tlen z otoczenia i wytwarzają parę wodną oraz dwutlenek węgla. Oznacza to, że ich bezpieczne użytkowanie jest możliwe tylko przy zapewnieniu stałej i bardzo dobrej wentylacji. Bez odpowiedniego przepływu powietrza istnieje ryzyko niedotlenienia pomieszczenia i gromadzenia się szkodliwych gazów, co jest absolutnie niedopuszczalne ze względów bezpieczeństwa.
Nagrzewnice elektryczne i promienniki podczerwieni: czyste ciepło, ale jakim kosztem?
Jeśli priorytetem jest bezpieczeństwo i czystość, nagrzewnice elektryczne to najlepsza opcja. Są to urządzenia najbezpieczniejsze i najczystsze, ponieważ nie emitują spalin, nie zużywają tlenu i nie generują wilgoci. Ich obsługa jest niezwykle prosta wystarczy podłączyć do prądu. Są często lekkie i mobilne, co pozwala na łatwe przenoszenie. Jednak ich głównym minusem są wysokie koszty eksploatacji, zwłaszcza przy obecnych cenach energii elektrycznej. Z tego powodu polecam je głównie do mniejszych, dobrze izolowanych garaży, jako dodatkowe źródło ciepła, lub do punktowego ogrzewania stanowisk pracy. W tej kategorii warto wyróżnić promienniki podczerwieni, które działają inaczej ogrzewają bezpośrednio obiekty i osoby, a nie powietrze. To sprawia, że są bardzo efektywne w strefowym ogrzewaniu, nawet w otwartych lub słabo izolowanych przestrzeniach.
Nagrzewnice wodne: czy stała instalacja to inwestycja, która się opłaca?
Nagrzewnice wodne to rozwiązanie dla tych, którzy posiadają już istniejącą instalację centralnego ogrzewania lub planują ją w warsztacie. Są to urządzenia, które podłącza się do systemu C.O., wykorzystując gorącą wodę do ogrzewania powietrza. Ich zaletą jest wysoka wydajność i bezpieczeństwo, ponieważ nie spalają paliwa wewnątrz pomieszczenia i nie emitują spalin. Jednak ich główną wadą jest bardziej skomplikowana i kosztowna instalacja, a także brak mobilności raz zamontowane, pozostają w stałym miejscu. To rozwiązanie najlepiej sprawdza się w warsztatach, gdzie planowana jest długoterminowa, stała instalacja grzewcza i gdzie priorytetem jest komfort oraz niskie koszty eksploatacji (jeśli źródło ciepła C.O. jest ekonomiczne).
Kluczowy krok: Jak obliczyć potrzebną moc grzewczą dla Twojego warsztatu?
Prawidłowy dobór mocy grzewczej to absolutnie kluczowy element, który zdecyduje o efektywności i ekonomii ogrzewania Twojego warsztatu. Zbyt mała moc sprawi, że pomieszczenie nigdy nie osiągnie pożądanej temperatury, a urządzenie będzie pracować na okrągło, generując ogromne koszty. Z kolei zbyt duża moc to niepotrzebny wydatek na zakup i potencjalne straty energii. Nie lekceważmy tego kroku.
Prosty wzór, który musisz znać: kubatura, izolacja i różnica temperatur.
Często spotykamy się z uproszczonym przelicznikiem mówiącym o 1 kW mocy na każde 10 m² dobrze izolowanego pomieszczenia. To dobry punkt wyjścia, ale dla warsztatu, gdzie warunki są zmienne, a izolacja często pozostawia wiele do życzenia, potrzebujemy dokładniejszych obliczeń. Pamiętaj, że liczy się nie tylko powierzchnia, ale przede wszystkim kubatura (objętość) pomieszczenia. Do precyzyjnego oszacowania mocy potrzebny jest wzór uwzględniający:
- Kubaturę (V): objętość pomieszczenia w metrach sześciennych (powierzchnia x wysokość).
- Różnicę temperatur (ΔT): różnica między oczekiwaną temperaturą wewnątrz a średnią temperaturą zewnętrzną w najzimniejszym okresie.
- Współczynnik izolacji cieplnej (K): parametr odzwierciedlający jakość izolacji budynku.
Wzór wygląda następująco: Moc (kW) = V * ΔT * K / 860 (gdzie 860 to współczynnik przeliczeniowy z kcal na kWh). Współczynnik K przyjmuje orientacyjne wartości:
- Słabo izolowane pomieszczenia (stare budynki, blaszane hale): 3,0 - 4,0
- Średnio izolowane pomieszczenia (nowe budynki bez specjalnej izolacji): 2,0 - 2,9
- Dobrze izolowane pomieszczenia (nowoczesne budownictwo, ocieplone): 1,0 - 1,9
Praktyczny przykład: obliczamy moc dla warsztatu o powierzchni 100m².
Przejdźmy do konkretów. Załóżmy, że mamy warsztat o powierzchni 100 m² i wysokości 3 m. Chcemy, aby wewnątrz było 18°C, a średnia temperatura zewnętrzna zimą to -5°C. Warsztat jest średnio izolowany (np. blacha z ociepleniem, ale bez rewelacji).
- Określ kubaturę pomieszczenia: Powierzchnia 100 m² x wysokość 3 m = 300 m³.
- Zdefiniuj oczekiwaną różnicę temperatur: Oczekiwana wewnątrz 18°C - średnia zewnętrzna -5°C = 23°C.
- Oceń współczynnik izolacji cieplnej: Dla średnio izolowanego warsztatu przyjmijmy K = 2,5.
- Zastosuj wzór: Moc (kW) = 300 m³ * 23°C * 2,5 / 860 ≈ 20,06 kW.
Jak widzisz, dla takiego warsztatu potrzebna jest nagrzewnica o mocy około 20 kW. To znacznie więcej niż sugerowałoby uproszczone 1 kW na 10 m² (czyli 10 kW). To pokazuje, jak ważne są dokładne obliczenia.
Najczęstsze błędy przy doborze mocy i jak ich uniknąć.
Z mojego doświadczenia wynika, że najczęstsze błędy to:
- Bazowanie wyłącznie na powierzchni: Pomijanie wysokości i izolacji to prosta droga do niedoszacowania mocy. Zawsze licz kubaturę!
- Niedoszacowanie potrzebnej mocy: Skutkuje to ciągłą pracą urządzenia na maksymalnych obrotach, co prowadzi do szybszego zużycia, wyższych rachunków i braku komfortu cieplnego. Lepiej mieć niewielki zapas mocy niż jej brak.
- Przeszacowanie mocy: Choć wydaje się bezpieczniejsze, to niepotrzebny wydatek na zakup droższego urządzenia i potencjalne straty energii, gdy nagrzewnica będzie pracować z nieoptymalną wydajnością.
Aby ich uniknąć, zawsze dokładnie zmierz swój warsztat, oceń izolację i realistycznie określ oczekiwaną temperaturę. W razie wątpliwości, skonsultuj się ze specjalistą to niewielki koszt w porównaniu do potencjalnych strat.
Bitwa gigantów: nagrzewnica olejowa kontra gazowa szczegółowe porównanie
Nagrzewnice olejowe i gazowe to bez wątpienia dwa najpopularniejsze wybory do ogrzewania warsztatów. Oba typy oferują wysoką wydajność, ale różnią się kluczowymi aspektami, które mogą zaważyć na Twojej decyzji. Przyjrzyjmy się im w szczegółowym porównaniu, abyś mógł podjąć świadomy wybór.
| Cecha | Nagrzewnica Olejowa | Nagrzewnica Gazowa |
|---|---|---|
| Koszty zakupu | Zazwyczaj wyższe niż nagrzewnice gazowe o podobnej mocy, zwłaszcza modele z odprowadzeniem spalin. | Często niższe niż nagrzewnice olejowe, co czyni je atrakcyjnym wyborem na start. |
| Koszty eksploatacji | Zależą od ceny oleju opałowego/napędowego. Mogą być zmienne, ale często konkurencyjne w stosunku do gazu. | Zależą od ceny gazu propan-butan w butlach. Koszty są zazwyczaj niższe niż elektrycznych, ale mogą być wyższe niż olejowych w zależności od cen paliw. |
| Bezpieczeństwo (spaliny, wentylacja) | Modele bezpośrednie wymagają bardzo intensywnej wentylacji ze względu na spaliny. Modele z odprowadzeniem spalin są bezpieczniejsze do zamkniętych pomieszczeń. Ryzyko tlenku węgla bez wentylacji. | Zużywają tlen i produkują parę wodną oraz CO2. Wymagają bezwzględnie stałej i wydajnej wentylacji, aby uniknąć niedotlenienia i gromadzenia się szkodliwych gazów. |
| Komfort użytkowania (hałas, zapach, obsługa) | Zazwyczaj głośniejsze. Modele bezpośrednie mogą generować wyczuwalny zapach spalin. Wymagają regularnego tankowania i magazynowania paliwa. | Zazwyczaj cichsze niż olejowe. Przy prawidłowej pracy nie generują zapachu. Obsługa polega na wymianie butli gazowej. |
| Idealne zastosowanie | Duże, słabo izolowane hale i warsztaty, gdzie priorytetem jest maksymalna moc. Modele z kominem do dłuższej pracy w zamkniętych przestrzeniach. | Średnie i duże warsztaty z dobrą wentylacją, gdzie liczy się mobilność i szybkie ogrzewanie. Dobre do pracy przerywanej. |
Koszty zakupu a koszty eksploatacji co realnie obciąży Twój portfel?
Wielu moich klientów skupia się wyłącznie na cenie zakupu nagrzewnicy, co jest błędem. Prawdziwe obciążenie dla portfela to koszty eksploatacji, które w perspektywie kilku sezonów grzewczych mogą wielokrotnie przewyższyć początkową inwestycję. Nagrzewnice olejowe i gazowe są zazwyczaj tańsze w użytkowaniu niż elektryczne, ale i między nimi są różnice. Ceny oleju napędowego czy opałowego oraz gazu propan-butan są zmienne, dlatego warto śledzić trendy i kalkulować. Zawsze doradzam, aby przed zakupem oszacować nie tylko cenę urządzenia, ale przede wszystkim miesięczne lub sezonowe koszty paliwa, biorąc pod uwagę przewidywany czas pracy nagrzewnicy. To pozwoli uniknąć przykrych niespodzianek na rachunkach.
Bezpieczeństwo przede wszystkim: odprowadzanie spalin, wentylacja i niezbędne atesty.
Kwestie bezpieczeństwa to absolutny priorytet, zwłaszcza w przypadku nagrzewnic spalających paliwo. Nagrzewnice olejowe bez odprowadzania spalin (bezpośrednie) emitują spaliny bezpośrednio do ogrzewanego pomieszczenia. Oznacza to, że wymagają bardzo intensywnej wentylacji, aby zapobiec gromadzeniu się tlenku węgla (CO), który jest bezwonny i śmiertelnie niebezpieczny. Modele z odprowadzeniem spalin (z kominem) są znacznie bezpieczniejsze do zamkniętych przestrzeni, ponieważ spaliny są odprowadzane na zewnątrz. Nagrzewnice gazowe również zużywają tlen i produkują CO2 oraz parę wodną. Tutaj stała i wydajna wentylacja jest absolutnie niezbędna, aby uniknąć niedotlenienia i nadmiernej wilgoci. Zawsze upewnij się, że wybrane urządzenie posiada niezbędne atesty i certyfikaty bezpieczeństwa, a jego instalacja i użytkowanie są zgodne z zaleceniami producenta i przepisami.
Komfort użytkowania: hałas, zapach i obsługa w codziennej pracy.
Komfort pracy to nie tylko ciepło, ale także warunki akustyczne i jakość powietrza. Nagrzewnice olejowe są zazwyczaj głośniejsze od gazowych, a modele bezpośrednie mogą generować wyczuwalny zapach spalin, co dla niektórych może być uciążliwe. Obsługa nagrzewnicy olejowej wiąże się z koniecznością regularnego tankowania paliwa i jego magazynowania. Nagrzewnice gazowe są z reguły cichsze i, przy prawidłowej pracy, nie generują nieprzyjemnych zapachów. Ich obsługa sprowadza się głównie do wymiany butli gazowej, co jest stosunkowo proste. Zastanów się, co jest dla Ciebie ważniejsze: niższy hałas i brak zapachu, czy maksymalna moc i nieco większe niedogodności eksploatacyjne. Pamiętaj, że komfort pracy przekłada się na wydajność.
Na co zwrócić uwagę przed zakupem? Funkcje, które naprawdę mają znaczenie
Poza podstawowym typem i mocą nagrzewnicy, istnieje szereg dodatkowych funkcji i cech, które mogą znacząco wpłynąć na komfort, bezpieczeństwo i ekonomię użytkowania. Nie lekceważ ich często to właśnie one decydują o tym, czy będziesz zadowolony ze swojej inwestycji w dłuższej perspektywie.
Termostat i regulacja mocy: duet, który pozwala kontrolować temperaturę i wydatki.
Dla mnie to absolutne minimum w każdej nagrzewnicy. Wbudowany termostat to funkcja, która pozwala na ustawienie pożądanej temperatury w warsztacie. Urządzenie samo włączy się, gdy temperatura spadnie poniżej ustalonego poziomu, i wyłączy, gdy osiągnie cel. To nie tylko wygoda, ale przede wszystkim ogromne oszczędności, ponieważ nagrzewnica nie pracuje bez potrzeby. Równie ważna jest regulacja mocy, która umożliwia dostosowanie wydajności urządzenia do aktualnych potrzeb. Nie zawsze potrzebujesz pełnej mocy grzewczej, a możliwość jej zmniejszenia oznacza mniejsze zużycie paliwa lub prądu. Ten duet to klucz do efektywnego i ekonomicznego ogrzewania, który pozwala na precyzyjną kontrolę nad klimatem w warsztacie i nad Twoimi wydatkami.
Z odprowadzeniem spalin czy bez? Kiedy komin jest absolutnie konieczny?
To pytanie, które często słyszę, i odpowiedź jest prosta: w niektórych przypadkach komin jest absolutnie konieczny dla Twojego bezpieczeństwa. Jeśli planujesz używać nagrzewnicy olejowej w zamkniętym, słabo wentylowanym pomieszczeniu, na przykład w małym warsztacie bez dużych otworów wentylacyjnych, model z odprowadzeniem spalin (tzw. nagrzewnica pośrednia) jest jedynym bezpiecznym wyborem. Spaliny, w tym śmiertelnie niebezpieczny tlenek węgla (CO), muszą być odprowadzane na zewnątrz. Używanie nagrzewnicy bezpośredniej (bez komina) w takich warunkach to proszenie się o tragedię. Pamiętaj, że tlenek węgla jest bezwonny i niewidzialny, a jego obecność może prowadzić do poważnych zatruć, a nawet śmierci. Zawsze stawiaj bezpieczeństwo na pierwszym miejscu.
Mobilność czy montaż na stałe: dopasuj urządzenie do dynamiki swojej pracy.
Zastanów się, jak często będziesz potrzebować przemieszczać nagrzewnicę. Dla wielu warsztatów mobilność urządzenia jest kluczowa. Możliwość łatwego przestawienia nagrzewnicy w inne miejsce, na przykład bliżej aktualnego stanowiska pracy, lub schowania jej po sezonie, to duża zaleta. Warto zwrócić uwagę na modele wyposażone w solidne kółka i wygodne uchwyty, które ułatwiają transport. Z drugiej strony, jeśli masz dużą halę i planujesz stałe ogrzewanie, lub jeśli rozważasz nagrzewnicę wodną, montaż na stałe może być bardziej efektywny i estetyczny. Dopasuj wybór do dynamiki swojej pracy i układu warsztatu. Nie ma sensu kupować mobilnego urządzenia, jeśli nigdy go nie ruszysz, ani stacjonarnego, jeśli potrzebujesz elastyczności.
Podsumowanie: Jak podjąć ostateczną decyzję i nie żałować wyboru?
Wybór idealnej nagrzewnicy do warsztatu to proces, który wymaga analizy wielu czynników. Nie ma jednego uniwersalnego rozwiązania, które sprawdzi się w każdych warunkach. Kluczem jest przemyślana decyzja, która zapewni Ci komfort, bezpieczeństwo i optymalne koszty eksploatacji w dłuższej perspektywie. Zanim dokonasz zakupu, zadaj sobie kilka kluczowych pytań.
Checklista pytań, które musisz sobie zadać przed zakupem.
Aby ułatwić Ci proces decyzyjny, przygotowałem listę pytań, na które powinieneś sobie odpowiedzieć:
- Jaka jest kubatura mojego warsztatu (powierzchnia x wysokość) i poziom jego izolacji?
- Jakie są moje oczekiwania co do temperatury wewnątrz i jaka jest średnia temperatura zewnętrzna w najzimniejszym okresie?
- Jaki jest mój budżet na zakup urządzenia i, co ważniejsze, na koszty eksploatacji (paliwo/prąd)?
- Czy mam dostęp do odpowiedniej wentylacji lub możliwość odprowadzenia spalin na zewnątrz?
- Czy potrzebuję mobilnego urządzenia, które mogę przestawiać, czy preferuję stałą instalację?
- Czy zależy mi na dodatkowych funkcjach, takich jak termostat czy regulacja mocy?
- Jakie są moje priorytety: najniższy koszt zakupu, najniższy koszt eksploatacji, najwyższe bezpieczeństwo, czy największa wydajność?
Odpowiedzi na te pytania pomogą Ci zawęzić wybór i skupić się na urządzeniach, które faktycznie spełnią Twoje potrzeby.
Przeczytaj również: Rejestracja BDO warsztatu: Krok po kroku, kody odpadów i uniknij kar!
Rekomendacje dla typowych scenariuszy: mały garaż, średni warsztat, duża hala.
- Mały garaż (dobrze izolowany): W tym przypadku nagrzewnica elektryczna lub promiennik podczerwieni będzie dobrym, bezpiecznym i czystym wyborem. Koszty eksploatacji będą akceptowalne ze względu na małą kubaturę i dobrą izolację.
- Średni warsztat (z wentylacją): Nagrzewnica gazowa to często optymalny wybór ze względu na dobrą wydajność, mobilność i rozsądne koszty eksploatacji, pod warunkiem zapewnienia stałej i wydajnej wentylacji.
- Duża hala (słabo izolowana): Tutaj nagrzewnica olejowa (najlepiej z odprowadzeniem spalin, jeśli praca odbywa się w zamknięciu) będzie najbardziej efektywna. Jej wysoka moc pozwoli szybko ogrzać dużą przestrzeń, a koszty paliwa mogą być konkurencyjne.
- Warsztat z dostępem do C.O.: Nagrzewnica wodna podłączona do istniejącej instalacji centralnego ogrzewania to bardzo komfortowe i bezpieczne rozwiązanie, które oferuje wysoką wydajność i niskie koszty eksploatacji, jeśli źródło ciepła C.O. jest ekonomiczne. Wymaga jednak stałej instalacji.
